Nedir.Org *
admin

Ünlü Türemesi Nedir

Okunma : 68808
Sözcüğün aslında olmadığı halde, bir ek aldığı zaman ortaya çıkan ünlülerdir.

genç – cik > gencecik
bir – cik > biricik
az – cık > azıcık

Yukarıdaki örneklernde ünlü türemesi görülmektedir. Buna benzer bazı sözcükler de vardır. Bunlar “öpücük, gülücük” gibi fiilden türeyen sözcüklerdir. Ancak “-cik”” eki isim soylu sözcüklerden yeni sözcükler türetebilir. Fiilden türeyen bu sözcüklerin “öpüşcük, gülüş – cük” gibi sözcüklerden “ş” sesinin düşmesiyle oluştuğunu söylemek daha mantıklı olacaktır. Dolayısıyla bir ünlü türemesinin olduğunu söylemek bu sözcükler için pek doğru olmaz.

Ünlü türemesinin görüldüğü yerler

- Sonunda, sırayla bir sürekli veya süreksiz ünsüzle bir sürekli ünsüz bulunan Arapça ve Farsça kelimelerde, son iki ünsüz arasında telaffuzu kolaylaştırmak için bir ünlü türetilir. Bu kelimelere ünlüyle başlayan ekler veya bitişik yazılacak şekilde yardımcı fiiller getirildiğinde türemiş olan ünlüler tekrar düşer. Her ikisi de ayrı ayrı ama birbirinden kaynaklanan ses olayıdır: ünlü türemesi, ünlü düşmesi.

Örnekler: : emir < emr, keşif < keşf, azil < azl, nakil < nakl, hüküm < hükm, bahis < bahs, fikir < fikr, nutuk < nutk, sabır < sabr, şahıs < şahs, şehir < şehr, ilim < ilm, zehir < zehr, zikir < zikr

- Küçültme eki olan -cik’ten önce:

ÖRN: dar>dar-a-cık, az>az-ı-cık, bir>bir-i-cik, genç>genc-e-cik

- Bazı yabancı kelimelerin başında:

ÖRN: ilimon, ıraf, Iramazan, İrecep, ıradıyo…

Ünlü Türemesi Örnekleri

Küçültme eki kullanılan tek heceli sözcüklerde

Tek heceli kimi sözcükleri küçültme eki (-cik) geldiğinde orta hecede ünlü türemesi olur.
 Az-ı-cık →azıcık
 Bir-i-cik →biricik
 Dar-a-cık çk
 Genç-e-cik
 Gül-ü-cük
 Öp-ü-cük

Pekiştirme yapılan sözcüklerde

Pekiştirme yapılırken bazı sözcüklerde ünlü türemesi olur.
 Sap-a-sağlam
 Ser-e-serpe
 Gep-e-genç
 Çır-ıl-çıplak
 Sır-ıl-sıklam

Ünlü Türemesi Resimleri

  • 3
    Ünlü Türemesi Nedir 8 ay önce

    Ünlü Türemesi Nedir

Ünlü Türemesi Sunumları

  • 4
    Önizleme: 8 ay önce

    Ünlü türemesi nedir sunusu ektedir..

    (Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
    1. Sayfa
    Ünlü türemesiDilimize yabancı dillerden giren kimi sözcüklerde görülür: station (stasyon) ——* istasyon, Slav ——» islav

    2. Sayfa
    Ünlü türemesiKökü iki ünsüzle biten tek heceli kimi Arapça sözcükler Türkçe söyleyiş kurallarına uyarak söylenir ve iki ünsüz arasına bir ünlü girer:şehr----- şehirkahr----- kahıremr ----- emirfikr ------ fikirkeyf----- keyifşekl —- şekil

    3. Sayfa
    Ünlü türemesiÜnlü türemesine uğrayan bu sözcükler ünlü ile başlayan ek alınca ikinci hecedeki (türeme) ünlü düşer;Şehrimiz güzelleşecek. Kahrından ölecek gibiydi. Ben fikrimi söyledim. Keyfine diyecek yok. Saçının şeklini sevdim.

    4. Sayfa
    Ünlü türemesiKüçültme eki alan ya da pekiştirilen bazı sözcüklerde ortaya fazladan bir ünlü çıkar. Buna ünlü türemesi denir.ÖRNEK: az-cık/azıcık - dar-cık/dar-a-cık, sap-sağlam/sap-a-sağlam, güp-gündüz/güp-e-gündüz. Bazan iki sesin türediği de olur. Çırılçıplak, sırılsıklam'da olduğu gibi.

    5. Sayfa
    Ünsüz türemesiBazı yabancı asıllı sözcükler etmek, olmak, eylemek yardımcı eylemleriyle birleştiğinde sözcüğün aslında var olan ama Türkçe'de gösterilmeyen ünsüz ortaya çıkar. Bu tür bileşik eylemler bitişik yazılır.ÖRNEK:reddet-, zannet-, hisset- v.b.

Ünlü Türemesi Videoları

  • 2
    8 ay önce

    Bu videoya açıklama eklenmemiş.

Ünlü Türemesi Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Ünlü Türemesi Ek Bilgileri

  • 1
    2 ay önce

    Ünlü Türemesi Nedir?
    Ses özelliklerine veya birbirleriyle birleşme şartlarına bazı sebeplerle kelimenin ön, iç ve sonuna ünlü getirilmesi olayı: Scarpina > iskarpin, ruza > oruç, limon > ilimon vb


Sende Bilgi Ekle

Bu yazının geliştirilmesine yardımcı ol.

Yazı İşlemleri
Sponsorlu Bağlantılar
İlgili Yazılar
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)
Facebook Grubumuz